Ana Sayfa / Genel / Resimli Deyimler

Resimli Deyimler

Deyimler, genel olarak gerçek anlamdan uzaklaşan birden çok sözcükten oluşmuş olan kavramı veya durumu karşılayabilen kalıplaşan sözcük grubuna deyim denmektedir. Abayı yakmak, cephe almak, barut fıçısı, bağrına taş basmak, yarım ağız, saman altından su yürütmek, malın gözü, ayran gönüllü, ayıkla pirincin taşını, gözü pek, nalları dikmek gibi deyimler kullanılır.

Günümüzde resimli deyimler ortaya çıkmıştır. Öğrencilere ve deyim meraklılarına sunulan bu resimler deyimlerin anlamını daha iyi bir şekilde öğrenmek için ideal bir yöntemdir.

Deyimlerinin Özellikleri

  • Deyimler kalıplaşan sözlerdir. Kelimelerin yerleri asla değiştirilemez. Aynı anlama gelse de yerine başka bir sözcükte getirilmemektedir. Farklı bir sözcükle getirilmekte ya da sözcüklerin yeri değiştirildiği zaman ifade edilmeye çalışılan o düşünce anlamlı da olsa deyim sayılmamaktadır. Örnek olarak ‘’ Başını taştan taşa vurmak ‘’ deyimini ‘’ kafasını taştan taşa vurmak ‘’ şeklinde söyleyemeyiz.
  • Deyimler minimum iki sözcükten oluşmaktadır. Bir sözcük tek başına asla bir deyim olmaz. Ağzını aramak, fikir yürütmek, bozuntuya vermemek, ekmeğini taştan çıkarmak, elinden geleni ardında koymamak gibi örnekler verebiliriz.
  • Deyimler farklı söz grupları içerisinde meydana çıkmıştır. İsim tamlaması şeklinde olanlar, ateş pahası, balık istici, ekmek kapısı. Sıfat tamlaması şeklinde olanlar, kara cahil, yarım ağız, deli fişek. Kurallı bileşik sıfat şeklinde olanlar, çenesi, düşük, eli, açık, içten pazarlıklı. Mastar grubu şeklinde olanlar, acemilik çekme, suratı bir karış asılmak, ciğeri beş para etmemek. Cümle şeklide olanlar, adet yerini bulsun. Delik büyük yama küçük. Dostlar alışverişte görsün. Eksiltili olan cümle ve ikilime şeklinde olan deyimler de bulunmaktadır.
  • Ne kadar fazla sözcükten oluşsa da deyimler her daim tek bir kavramı karşılamaktadır. Deyimleri atasözlerinden ayıran büyük özelliktir. Atasözlerinin arkasında öğüt verme ve ders çıkarma gibi unsurlar varken de deyimler sadece bir durumu ya da kavramı belirten anlatım kalıbıdır.
  • Deyimler genellikle mecaz anlamlıdır. Deyim içerisindeki sözcüklerin karşılamış oldukları anlamlarla deyimin karşıladığı anlam birbirinden çok farklıdır. Küplere binmek, anlamı sinirlenmektir. Küpün üzerine oturmak değil. Derdini dökmek, çekilen sıkıntıların bir başkasına anlatılması.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.