İlk Türk İslam Devletleri

İlk Türk İslam Devletleri

Türklerin İslamiyet ile ilk tanışmaları Talas Savaşı’nda olmuştur. Bir Türk devleti olan Karluklar bu savaşta Abbasi İslam Orduları’ nı desteklemiş ve bu sayede Türk devletleri İslamiyet ile tanımışlardır. Bundan sonra Türkler kitleler halinde İslamiyet’ e geçmiştir. Ancak bağlı oldukları gelenek ve göreneklerini de asla terketmemişlerdir.  Bu devletler:

  1. Karahanlar
  2. Gazneliler
  3. Tolunoğulları
  4. İhşidler
  5. Büyük Selçuklu Devleti

Karahanlar

  • Batı Türkistan’ da Karluk, Yağma ve Çiğil Türklerinin etkileri sonucu kurulmuştur.
  • Kurucusu Bilge Kül Kadir Han’ dır
  • İslamiyet’ i tanışmaya vesile olan devlet Karluklar olsa da ilk Türk İslam devletiKarahanlardır.
  • Yönetim ve teşkilatlanma bakımından Selçuklulara örnek olmuştur.
  • İslamiyet’ den sonra ikili devlet yönetimi, Uygur alfabesini kullanmaya devam etmeleri ve Türkçeyi resmi dil olarak kullanmaları dikkate alındığında İslamiyet’ i kabul edip gelenek ve göreneklerine en çok bağlı kalan Türk devleti demek mümkündür.
  • Devletin yönetici kademesinde Han ya da Hakan ünvanlı şahıslar bulunurdu ve arslan gibi çeşitli sıfatlara sahip olurlardı
  • İslamiyet’ i kabul eden ilk Türk devleti olmalarına paralel olarak ilk Türk-İslam eserleri de Karahanlılar tarafından yapılmıştır.
  • Türk toplumuna Kutadgu Bilig, Divan-ı Lügat-it Türk, AtabetülHakayıkve Divan-ı Hikmet olmak üzere 4 önemli eser bırakmışlardır.

Gazneliler

  • Afganistan’ ınGazne şehrinde kurulmuştur.
  • Kurucusu Alp Tigin’ dir.
  • Sultan ünvanını kullanan ilk Türk devletidir.
  • Selçuklular ile yaptıkları Dandanakan Savaşı’ndan sonra bir türlü toparlanamayan Gazneliler 1187’ de yıkılmıştır.

Tolunoğulları

  • Mısır’ da kurulmuştur.
  • Abbasilerin Mısır valisi Tolunoğlu Ahmet kurucusudur.
  • Halkın çoğunluğu Arap olmasına rağmen yönetenler Türklerdir.
  • Yıkılmasına neden olan devlet Abbasilerdir.

İhşidler

  • Muhammed Bin Togaç kurucusudur.
  • Tolunoğulları gibi Mısır’ da kurulmuştur.
  • Tolunoğulları ile benzer özellik göstermekteydi.

Büyük Selçuklu Devleti

  • Tuğrul Bey kurucusudur.
  • Aşiret devleri olarak kurulmuştur.
  • Yıkılması ile birçok devlet ve atabeylikler kurulmuştur. Devletler:
  • Irak Selçukluları
  • Suriye Selçukluları
  • Kirman Selçukluları
  • Anadolu Selçukluları

Kurulan atabeylikler:

  • Böriler
  • Salgurlular
  • İl Denizlileri
  • Zengiler
  • Teginoğulları

 

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

  1. ilkay dedi ki:

    ilk türk devleti volga (itil) bulgarlarıdır