Ana Sayfa / Genel / Gaz Yasaları Nelerdir? Gaz Kanunları

Gaz Yasaları Nelerdir? Gaz Kanunları

Gaz yasaları, asırlarca gazların fiziksel özellikleri üzerinde durularak gerçekleştirilen milyonlarca deneyin sonucu olarak karşımıza çıkan kanunlardır. Gazların makroskopik davranışına bağlı olarak ortaya konulan tüm genellemeler bilim tarihinde bir kilometre taşı özelliği taşımaktadır. Söz konusu gaz yasalarının bir araya gelmesi ile birlikte bir çok kavram gün yüzüne çıkmıştır. Peki bu gaz yasaları nelerdir?

1) Boyle Yasası (Hacim Basınç İlişkisi)
17. asırda, gazları ve davranışlarını nicel ve sistematik yönden inceleyen İngiliz bilim adamı
Robert Boyle, bu incelemesini, gaz basıncı ve hacim ilişkisi arasında benzer bir düzenekle sağlayarak gerçekleştirmiştir. Birinci aşamada, tüpe ilave edilen civadan gaza uygulanmakta olan basınç atmosfer basıncına eşit olup tüpteki civa arttırılarak bu artış gazın hacminde azalmaya yol açıp yine civa seviyelerinin farklılaşmalarına sebebiyet vermiştir. Robert Boyle, sıcaklığın sabit tutulması halinde meydana gelen toplam basıncın atmosfer ve civa basıncının da artmasına paralel olarak gaz hacminde belli miktar azalmanın olduğu sonucuna varmıştır. Söz konusu hacim ve basınç ilişkisi uygulanan basıncı azaltılması halinde, gazın hacminin artacağı yönünde yorumlanır. Bunlarla birlikte basınç ve hacim arasında söz konusu olan bu ters ilişki, matematiksel yöntemle “P ∝ 1/V” şeklinde ifade edilir.

2) Charles ve Gay-Luassac Yasaları (Hacim Sıcaklık İlişkisi.
Boyle’nin, gözlemlerine dayanarak geliştirmiş olduğu gaz yasası, sıcaklığın temelinin sabit kamasına dayanmaktadır. Ancak sıcaklığın değişime uğradığı varsayıldığında hacime opan etkisi ne şekilde olur ilk olarak bunu inceleyelim.

Sıcaklık ve hacim arasındaki ilişkiyi inceleyen ilk kez inceleme altına alan bilim adamları Jacques ve Joseph Gay-Lussac olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu bilim insanlarının geliştirmiş oldukları ilk çalışmaları; sabit basınca sahip gazların ısıtıldığı sürece  hacimce artış gösterdiği ve tam tersine soğudukça da azaldığını ortaya koymuştur.

Hacim ve gaz sıcaklığında meydana gelen farklılaşmalar beklentilerle de doğru orantılıdır. Örnek verecek olursak ; değişik sabit basınçlara sahip olmak şartıyla hacim-sicaklık ilişkisi inceleme altına alındığında hacme karşı sıcakık grefiği bir doğru vermektedir. Söz konusu doğruyu 0 hacime uzatarak sıcaklık kesim noktasını -271,15 derece olarak elde etmiş oluruz. Bunun yanı sıra farklı bir basınçta, hacim-sıcaklık grafiğinden daha farklı bir doğru sonucuna ulaşırız. Ancak aynı 0-hacim sıcaklık kesim noktası bu kez -273,15 derece olarak saptanır. Zira tüm gazlar sıvılarını gerçekleştirmek maksadıyla yoğunlaşmaktadırlar.

3) Avogadro Yasası (Hacim Miktar İlişkisi)
italya’nın tanınmış bilim adamlarından olan Amedeo Avogadro’nun gazlar üzerinde gerçekleştirmiş olduğu çalışmaları daha önce belirttiğimiz yasaları tamamlayıcı bir özelliğe sahiptir. Avogadro, sıcaklık, basınç ve hacim değerleri birbirine eşit olan farklı gazların aynı sayıda molekül içereceğini ifade eden bir hipotez ortaya koymuştur. Ortaya koymuş olduğu bu hipotezde herhangi bir gazın hacminin mol sayıları ile orantılı olması gerektiğini ortaya koymuştur.

Bu habere de bakabilirisiniz

Sosyal Medya Zihin Kontrolü Nedir?

Artık neredeyse hepimizin elinde bir akıllı telefon var. Çoğu insan için vazgeçilmez olan bu telefonlar …

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Learn how your comment data is processed.